Canh chua cá lăng

Email In PDF.

Canh chua nấu với cá, bất cứ cá nào cũng được. Tuy nhiên, người ta thích ăn món canh chua với cá lóc, bông, cá rô, cá hô, cá tra, cá vồ, cá ba sa... kể cả lươn và thịt gà nữa. Canh chua thường nấu, ngoài cá, me chua, còn nào rau muống, bắp chuối, cà chua, giá, thơm (khóm), bạc hà, đậu bắp, măng chua... Đâu đâu cũng chỉ ăn canh chua với bằng thứ ấy, nhứt là cá lóc, cá rô, cá ngác, ba sa...


     Có một loài cá mà chỉ nấu canh chua với măng chua mới ngon tuyệt, ngon "nhứt xứ", tận dụng được hết cái tinh túy, cái ngon của món canh chua. Đó là món canh chua cá lăn nấu với măng chua có thêm gia vị sả và củ hành phi vàng, rau thơm thì tìm cho được ngò om, kẹt lắm mới dùng ngò gai, hay rau tần, còn lá húng quế lại không thơm ngon bằng. Canh chua măng chua mà lại thiếu ớt chín cay là một điều thiếu sót nữa.

     Vóc mình cá lăn mới nom cũng như cá mập nhưng nó cùng họ với cá chốt, như là một con cá chốt lớn vậy. Hai ngạnh rất to và cứng, cá lăn lớn có con vài ba ký. Cá lăn có nhiều nhứt là ở Biển Hồ của xứ Chùa Tháp và cá thật lớn cũng ở tại đây. Cá lăn thân hình màu xam xám, cũng có râu, ngạnh, thịt cá thật dai.

     Làm cá lăn, công việc đầu tiên là chặt bỏ hai ngạnh lớn hai bên, chặt bỏ cái kỳ (cờ) như là một cái ngạnh thứ ba vì sợ nó còn sống dẫy dụa dễ đâm vào tay. Cá lăn có nhiều nhớt như các loài cá không vẩy khác.

     Muốn nấu nồi canh chua cá lăn ngon, hấp dẫn, người ta đun sôi nước trước rồi mới cho măng vào, kế đó là cá. Trong nồi nước cũng có pha thêm một ít nước chua của măng để mùi măng dậy lên hấp dẫn hơn. Khi nồi canh chua thật chín, người ta "nhắc" đem xuống, khi ấy mới "dầm" thêm me chua, lấy nước đổ vào nồi. Sau đó nêm đường, nước mắm, bỏ thêm ngò om, ớt..., nồi canh chưa được chua như ý, cần phải dầm thêm me chín

     Canh chua phải ăn thật nóng mới thưởng thức hết được cái ngon tuyệt vời của nó. Ngày nay người ta thường thấy các lẩu canh chua lúc nào nước cũng sôi, nóng. Chỉ trừ những thức ăn nguội hoặc đông lạnh, còn bất cứ thức nào khác đều phải ăn thật nóng, càng nóng "phỏng lưỡi" càng hấp dẫn hơn. Đầu cá lăn ít thịt, không ngon như đầu cá lóc, cá bông. Cái bụng và cái "nuộc" lưng của nó là chỗ có nhiều thịt và ngon nhứt. Cái bụng trắng phau, hơi dai một chút ăn rất sướng cái miệng. Canh chua cá lăn chỉ có nấu măng chua mới xứng với danh hiệu "vua" của các món canh chua. Cá lăn nấu canh chua với rau muống, bắp chuối hay bạc hà, khóm, giá sống cũng ngon, nhưng không ngon nhứt.

Ở miền Đông, Sài Gòn, bà con mình ít có dịp thưởng thức món canh chua cá lăn nầy. Còn ở miền Tây,  cũng  có thể nói chỉ có vùng Châu Đốc là có cá lăn nhiều, nhưng cũng không nhiều như các loài cá khác. Món cá lăn kho mắm, kho tộ cũng rất hấp dẫn. Miệt Biển Hồ, tỉnh Tà Keo của Miên có rất nhiều cá lăn, có con năm ba kí lô mà người Miên còn làm khô.

     Món khô cá lăn phồng vô cùng độc đáo, khi người ta nướng hoặc chiên mỡ cá tươm ra ngoài và nó phồng lên một chút, nên gọi là khô cá lăn phồng. Canh chua cá lăn không những ăn ngon cá mà ăn măng cũng ngon và nước canh chua sao mà ngon quá, ngon hơn bất cứ nước canh chua nấu với các loại cá khác hoặc nấu với lươn hay thịt gà. Cá lăn còn có món ăn cũng hấp dẫn nữa, đó là món cá lăn hấp, ăn với bún, bánh tráng, rau sống cũng chấm với nước mắm nêm hay nước mắm me.

Món cá lăn hấp nhậu rất bắt. Còn ăn canh chua mà nhậu thì lại "lạc quẻ" không đúng điệu của dân sành ăn uống.

     Có bao nhiêu loại canh chua ? Có đến hàng chục cách nấu canh chua tùy theo "gu" của mỗi người, gia đình và đặc biệt là tùy theo địa phương. Cái cần thiết nhứt, gọi là canh chua, bắt buộc phải có vị chua mà me chua chín chiếm hàng đầu trong món ăn này. Nhiều khi không có me chua chín hoặc sống, người ta có thể thay thế chất chua như trái bứa, lá bứa, lá dang, kể cả giấm, chanh nữa. Nhưng chất chua ngon nhứt trong món canh chua là me chua mà lại là me chín nữa. Ngoài cá, lươn, gà... dùng để nấu canh chua mà chỉ nấu với nước chua không thì cũng chưa đủ, cần phải có thêm đồ phụ tùng dù phụ nhưng rất quan trọng, nó đóng góp gần như chủ lực trong việc hình thành một nồi canh chua thật ngon, hấp dẫn. Ngoài những món kể ở trên như bắp chuối, rau muống, cà chua, giá, thơm khóm, bạc hà... và rau thơm, ớt. Ở miền Tây còn có bông súng, bông điên điển hay bông sua đũa cũng thường nấu canh chua.

     Chỉ  riêng  bông điên điển làm bất cứ món ăn nào cũng ngon, ăn sống hay làm muối dưa, hoặc xào, nấu canh. Bánh xèo ở miệt Châu Đốc và nhiều tỉnh miền Tây, khi vào mùa bông điên điển không thế nào thiếu được trong việc làm "nhưn" cùng với các món khác. Cây điên điển ở miền Tây, những vùng có nước ngập đâu đâu cũng có, ở miền Bắc gọi là cây điền thanh hoặc điền thanh ngô. Thân cao, nhỏ khẳng khiu, dùng làm chất đốt, lá có nhiều đạm bón lúa, bón cây xanh rất tốt. Còn bông điên điển khỏi phải nói, ăn rất ngọt ngon, màu bông điên điển vàng óng ả đẹp mắt.

     Điên điển trổ bông vào mùa nước nổi, ở nhà quê ít được trồng, chỉ mọc hoang. Sau này vì nhu cầu cần củi làm chất đốt, người ta để dành hột, đợi đến mùa mưa rải xuống vùng đất trũng trồng vừa hái bông đi bán và cũng lấy thân điên điển khi mùa nước giựt xuống làm chất đốt. Trong thời gian có nhiều bông điên điển cũng là lúc có nhiều bông súng mọc hoang ở trong đồng. Người ta thường nấu canh chua chung bông súng với bông điên điển hoặc nấu riêng rẽ từng loại một. Bông súng cũng làm dưa, ăn sống như bông điên điển. Gọi là bông súng, không phải ăn cái bông của bông súng mà chỉ ăn cái thân của nó mọc sâu dưới nước. Có khi đến hàng năm ba thước nước.

     Bông điên điển ăn vừa ngọt vừa thơm, bùi. Bông điên điển, bông súng, người dân quê khoái nhứt trong món ăn mắm kho. Ăn mắm kho lại có thêm rau dừa. Ba loại rau thường được người dân quê dùng trong các bữa ăn mắm kho là rau dừa, mọc hoang trong đồng, bông súng, bông điên điển cũng vậy, đâu đâu cũng có, dễ tìm, không mất tiền mua mà lại ăn với mắm kho hết sẩy.

     Món măng chua nấu canh chỉ nấu với cá lăn hoặc luơn mới thật độc đáo, hấp dẫn lạ kỳ. Dân thiện nghệ không nấu canh chua với với măng tươi hoặc măng khô.

     Thật  tình  mà nói, nấu canh chua với măng tươi cũng tàm tạm, ăn cũng được có sao đâu, nhưng nó trật "rơ", không phải người sành điệu ăn uống.

     Măng tươi thường dùng trong món xào với thịt, hoặc cá lóc bỏ xương,xắt nhỏ. Còn măng khô, chủ yếu là nấu bún măng. Bún măng lại phải nấu với thịt vịt, còn nấu với các loại thịt khác, ăn được, kẹt lắm nấu với thịt gà nhưng lại không ngon hết ý.

     Một điều đặc biệt, không biết giữa chất cay của ớt với măng nó kị thế nào đó, chỉ cần một chút ớt cũng đủ làm cay xé lưỡi rồi. Nấu canh chua mà thiếu ớt chẳng khác nào ăn hột vịt lộn mà thiếu rau răm, hay ăn cá trê nướng, thịt vịt luộc mà thiếu nước mắm gừng.

     Ở miệt Châu Đốc, cá lăn thường bắt được bằng cách giăng câu, đặt đáy hay làm vó gạc. Cá lăn nhỏ thường bắt được chừng bằng cổ tay trẻ con, bụng trắng, lưng trắng xám như màu xám của cá mập.

     Cá lăn được xếp vào loại cá trắng, bắt ra khỏi nước chỉ vài phút là chết ngay không sống dai như loài cá đen.

     Muốn làm cá lăn phải sử dụng đến tro bếp. Tất cả các loại cá không vẩy như cá vồ, cá ba sa, cá leo, cá trê... muốn làm sạch hết nhớt người ta phải dùng tro bếp nguội đổ đều khắp lên mình cá rồi mới cạo nhớt. Kể cả làm lươn cũng vậy. Cạo nhớt thật kỹ, rửa sạch, chặt bỏ kỳ vi rồi mới tới khâu mổ bụng bỏ mật, mổ bao tử lấy chất dơ ra. Tất cả ruột gan, bao tử, mỡ cá đều giữ lại. Cá lăn lớn, người ta cắt đầu riêng ra và khứa cá ra từng khúc, còn cá nhỏ để nguyên con.

     Ở thành thị không nấu nướng bằng củi lửa nên không có tro, người ta dùng giấm pha với nước trong việc cạo nhớt cho mau sạch.

     Trong giao tiếp hằng ngày, người ta thường nói người làm biếng là kẻ nhớt thây. Cha mẹ đôi khi rầy mắng con thường dùng  cụm  từ  "đồ  làm biếng nhớt thây".  Một  ý  nghĩa  khác, ngoài từ nhớt thây còn có thêm từ cạo nhớt, có nghĩa là làm hết nhớt, nghĩa bóng là làm cho hết làm biếng. Cha mẹ nói cạo nhớt con là có ý nghĩa cho một hai trận đòn nên thân, trị đứa con hay làm biếng.

     Cạo nhớt cá, nhớt lươn là công việc mệt nhọc tốn nhiều công sức dễ làm cho người ta làm biếng nên có hai cụm từ với nghĩa bóng chỉ những kẻ biếng nhác là "nhớt thây" và "cạo nhớt".

     Ngày nay cá lăn rất hiếm, và cá lăn lớn lại càng hiếm hơn. Những ai chưa có dịp ăn món canh chua cá lăn nấu với mang chua, có sả hành phi vàng cùng với tóp mỡ, và màu ớt đỏ hấp dẫn nổi lềnh bềnh trên mặt lấp loáng như mời mọc người sành điệu ăn uống...

 

 

Nguồn:st


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 

Nhà đất mới cập nhật

Bán đất nền Cồn Khương - Lộ 04m - Hẻm Số Đỏ (Qua cầu cồn ...
Đất cần bán - Ninh Kiều
Giá: 1.700.000d/m2 | 24/10/2014
Giai đoạn II_Nhà phố 1 trệt, 1 lầu 4,5m x 15,5m góp 3,5tr/tháng/15 n ...
Nhà cần bán - Cái Răng
Giá: 538 000 000 | 24/10/2014
Giai đoạn II_Với 122 tr (20%). Sở hữu ngay Biệt thự phố 6,6m x 10 ...
Nhà cần bán - Cái Răng
Giá: 538 000 000 | 24/10/2014
Giai đoạn II_Nhà 1 TRỆT + 1 LẦU 4,5m x 15,5m trả góp 3,5tr/tháng/15 ...
Nhà cần bán - Cái Răng
Giá: 538 000 000 | 24/10/2014
Giai đoạn II_Nhà phố 1 trệt + 1 lầu 4,5m x 15,5m giá 538 triệu ở ...
Nhà cần bán - Cái Răng
Giá: 530 000 000 | 24/10/2014
Giai đoạn II_Nhà lầu 1t + 1l, 4,5m x 15,5m giá 538tr tại tp Cần Thơ ...
Nhà cần bán - Cái Răng
Giá: 538.000.000 | 24/10/2014
Giai đoạn II_Nhà phố rẻ nhất 1 TRỆT + 1 LẦU 4,5m x 15,5m chỉ 53 ...
Nhà cần bán - Ninh Kiều
Giá: 538.000.000 | 24/10/2014
NHÀ 1T1L 2 MẶT TIỀN TRẦN QUANG DIỆU, P.AN THỚI. GIÁ 1,1 TỶ
Nhà cần bán - Bình Thủy
Giá: 1.1 tỷ | 24/10/2014

Livecantho | Quán café Cần Thơ

article thumbnailTop quán café ở Cần Thơ được xem nhiều nhất (68148 lượt)

Livecantho xin giới thiệu top danh sách quán café ở Cần Thơ được xem nhiều nhất trên website Livecantho.com, thống k ...


article thumbnailNhững hình ảnh tại café Happy 4 (29218 lượt)

Cách đây vài ngày, tôi cùng các anh chị trong CLB Doanh nhân TP. Cần Thơ đến quán café Happy 4 thưởng thức café và ...


article thumbnailCafe Thủy Mộc (22860 lượt)

Loại hình: café sân vườn Địa chỉ: Đường 3/2 Q.Ninh Kiều TPCT (Đối diện cổng C ĐHCT) Đúng như  tên gọi "Th ...


article thumbnailCà phê Pha Lê - Cần Thơ (22003 lượt)

Địa chỉ: số 232 đường 3 Tháng 2, Q. Ninh Kiều, TPCT Những gì trong suốt người ta thường ví với pha lê. Có lẽ ...


article thumbnailCafé Hợp Phố (19025 lượt)

Loại hình: Nhà hàng - Café sân vườn Địa chỉ: Số 4-6, Đường Ngô Gia Tự, Q.Ninh Kiều, Tp.Cần Thơ Hợp Phố là  ...


article thumbnailCafe sách Phương Nam (18266 lượt)

Địa chỉ: 06 Đại lộ Hòa Bình, Q.Ninh Kiều, TP Cần Thơ Cafe sách Phương Nam là quán café sách đầu tiên của khu v ...


article thumbnailCafé Mộc (17761 lượt)

Địa chỉ: 47F Mậu Thân, Q.Ninh Kiều, TP Cần ThơCàng hiện đại, con người càng hướng đến các chuẩn mực của  ...


article thumbnailBi Coffee (16876 lượt)

Nằm giữa con đường nhỏ Trần Ngọc Quế nối liền giữa 30-4 và 3/2, Bi coffee là quán café mới và đã nhanh chóng ...


Ẩm thực Cần Thơ

article thumbnailNhững món đặc sản Cần Thơ được ưa thích (101916 lượt)

Livecantho xin giới thiệu Những món đặc sản Cần Thơ được ưa thích nhất trên  ...


article thumbnailCari gà nấu sữa tươi (30704 lượt)

Càri gà nấu với sữa tươi rất ngon, tuơng tự như nước dừa nhưng sữa có vị  ...


article thumbnailỐc nướng tiêu Cần Thơ (20214 lượt)

Bạn bè, khách quen xuống Cần Thơ tôi thường đãi ăn ốc nướng tiêu. Vài năm g ...


article thumbnailBánh tét lá cẩm - Đặc sản Cần Thơ (18429 lượt)

Ở Cần Thơ, bánh tét ngon nhất thuộc về gia tộc họ Huỳnh ở Bình Thuỷ. Con ch ...


article thumbnailBánh ướt Cây me (18334 lượt)

Địa chỉ: số 35, đường Đồng Khởi, quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ.
Điện thoại:  ...


Cảm nhận Cần Thơ

article thumbnailChùm ảnh thành phố Cần Thơ ngập nước (5309 lượt)

Con nước năm nay lên cao hơn con nước năm trước. Từ những ngày cuối tháng 9, thành phố Cần Th ...


article thumbnailNHỚ CẦM THI GIANG (3804 lượt)

Cần Thơ những năm đầu thập niên 80 của thế kỷ trước đất rộng, người thưa. Gió quanh năm  ...


article thumbnailNhớ mùa ấu quê nhà (3228 lượt)

Hằng năm, cứ đến mùa nước nổi là đồng ruộng ở khu vực ĐBSCL lại ngập tràn ấu, một tron ...


article thumbnailMùa nước nổi, lại nói chuyện đánh bắt cá linh (2817 lượt)

Ngoài phù sa tưới mát những cánh đồng thêm màu mỡ, mùa nước lũ còn đem đến nguồn thuỷ sả ...


article thumbnailNgười mót nước nổi (2123 lượt)

 Năm nay mới gần cuối tháng 11 nước đã “chìm”. Mùa nước nổi năm ngoái kéo dài đến tháng ...